<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>jakość-odpowiedzi &#8211; Od Informacji do Wiedzy</title>
	<atom:link href="https://profind.pl/tag/jakosc-odpowiedzi/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>https://profind.pl</link>
	<description>Blog o informacjach na temat informacji i wiedzy</description>
	<lastBuildDate>Wed, 05 Nov 2025 12:28:12 +0000</lastBuildDate>
	<language>pl-PL</language>
	<sy:updatePeriod>
	hourly	</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>
	1	</sy:updateFrequency>
	<generator>https://wordpress.org/?v=7.1.4</generator>
	<item>
		<title>5 zaskakujących prawd o promptach, które zmienią sposób, w jaki rozmawiasz z AI</title>
		<link>https://profind.pl/2025/11/05/5-zaskakujacych-prawd-o-promptach-ktore-zmienia-sposob-w-jaki-rozmawiasz-z-ai/</link>
					<comments>https://profind.pl/2025/11/05/5-zaskakujacych-prawd-o-promptach-ktore-zmienia-sposob-w-jaki-rozmawiasz-z-ai/#respond</comments>
		
		<dc:creator><![CDATA[Marcin]]></dc:creator>
		<pubDate>Wed, 05 Nov 2025 12:07:11 +0000</pubDate>
				<category><![CDATA[Dziennik badań]]></category>
		<category><![CDATA[chain-of-thought]]></category>
		<category><![CDATA[CoT]]></category>
		<category><![CDATA[dobre-praktyki-promptów]]></category>
		<category><![CDATA[fine-tuning]]></category>
		<category><![CDATA[Gemma-2]]></category>
		<category><![CDATA[GPT-4o]]></category>
		<category><![CDATA[GSM8K]]></category>
		<category><![CDATA[in-context-learning]]></category>
		<category><![CDATA[jakość-odpowiedzi]]></category>
		<category><![CDATA[koszt-tokenów]]></category>
		<category><![CDATA[łańcuch-myśli]]></category>
		<category><![CDATA[MMLU]]></category>
		<category><![CDATA[odporność-na-parafrazy]]></category>
		<category><![CDATA[optymalizacja-promptów]]></category>
		<category><![CDATA[PaLM-540B]]></category>
		<category><![CDATA[prefix-tuning]]></category>
		<category><![CDATA[Prompt Engineering]]></category>
		<category><![CDATA[robustalpacaeval]]></category>
		<category><![CDATA[SCULPT]]></category>
		<category><![CDATA[stabilność-semantyczna]]></category>
		<category><![CDATA[step-back-prompting]]></category>
		<category><![CDATA[struktura-promptu]]></category>
		<category><![CDATA[TimeQA]]></category>
		<category><![CDATA[ton-promptu]]></category>
		<category><![CDATA[uprzejmość-promptu]]></category>
		<category><![CDATA[wydajność-LLM]]></category>
		<guid isPermaLink="false">https://profind.pl/?p=1928</guid>

					<description><![CDATA[Interakcja z AI za pomocą promptów – czyli tekstowych poleceń – wydaje się prosta, ale kryje w sobie wiele niespodzianek. W ostatnich latach (2023–2025) badacze intensywnie analizowali, jak forma i styl naszych zapytań wpływają na odpowiedzi dużych modeli językowych (LLM). Okazuje się, że pewne obiegowe przekonania o „sztuce zadawania pytań” wymagają korekty. Poniżej przedstawiam pięć [&#8230;]]]></description>
										<content:encoded><![CDATA[


<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Interakcja z AI za pomocą <em>promptów</em> – czyli tekstowych poleceń – wydaje się prosta, ale kryje w sobie wiele niespodzianek. W ostatnich latach (2023–2025) badacze intensywnie analizowali, jak forma i styl naszych zapytań wpływają na odpowiedzi dużych modeli językowych (LLM). Okazuje się, że pewne obiegowe przekonania o „sztuce zadawania pytań” wymagają korekty. Poniżej przedstawiam pięć zaskakujących, opartych na najnowszych badaniach prawd o promptach. Te odkrycia nadadzą konwersacjom z AI bardziej naukowy sznyt – i być może zmienią Twój sposób formułowania poleceń.</p>

<p><span id="more-1928"></span></p>

<h2 class="wp-block-heading">1. Proste vs. złożone prompty – więcej nie zawsze znaczy lepiej</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Intuicyjnie można sądzić, że im bardziej szczegółowy i rozbudowany prompt, tym lepszą odpowiedź uzyskamy. Rzeczywistość jest jednak bardziej złożona. Wczesne eksperymenty pokazały, że dodanie do promptu instrukcji w stylu „Pomyśl krok po kroku” potrafi <strong>uruchomić u modelu proces rozumowania</strong> i poprawić wyniki w zadaniach logicznych czy matematycznych – jest to tzw. <em>promptowanie łańcuchem myśli</em> (ang. <em>Chain-of-Thought</em>, CoT). Już w 2022 roku wykazano, że kilka przykładów rozwiązywania zadania krok po kroku pozwalało <strong>PaLM 540B</strong> uzyskać wynik <strong>state-of-the-art na GSM8K</strong>, przewyższając nawet fine-tunowany model GPT-3 z weryfikatorem [1]. To pokazuje potencjał złożonych promptów: <em>odpowiednio sformułowane polecenie może „obudzić” zdolności rozumowania ukryte w głębi sieci neuronowej</em>.</p>
<p style="text-align: justify;">Nowsze badania każą jednak ostrożniej podchodzić do uniwersalnego zachwytu nad złożonymi promptami. <strong>Nie zawsze bardziej skomplikowany prompt daje lepsze wyniki</strong>. Raport z 2025 roku (Wharton GAIL) wskazuje, że dla nowszych, „rozumujących” modeli językowych zyski z explicite wymuszonego rozumowania bywają <em>marginalne</em>, a koszt czasowy/tokenowy rośnie; efekt zależy od modelu i typu zadania [2]. Innymi słowy, nadmiernie skomplikowany prompt może niepotrzebnie namnożyć kroków i wprowadzić model w błąd – podczas gdy większe modele i tak <em>same</em> planują rozwiązanie.</p>
<p style="text-align: justify;">Dodatkowo, w jednym z przeglądów eksperymentalnych <strong>Gemma 2 9B</strong> zachowywała zbliżoną skuteczność niezależnie od tego, czy polecenie było proste, czy wielozadaniowe – co sugeruje stabilność względem typu promptu w pewnych zadaniach [10]. <strong>Zaskakująca prawda:</strong> najprostsze podejście bywa równie skuteczne jak skomplikowane wywody. Kluczem jest jasność – jeśli zadanie nie wymaga rozbudowanej struktury, prosty, precyzyjny prompt może dać najlepszy rezultat.</p>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity" />


<h2 class="wp-block-heading">2. Ton i uprzejmość promptu mają znaczenie – ale nie zawsze tak, jak myślisz</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Wydawałoby się, że grzeczność powinna sprzyjać współpracy z AI. <strong>Najnowsze wyniki są jednak niejednoznaczne</strong>. Badanie z 2025 r. na GPT-4o raportuje niewielką przewagę zwięzłych, „szorstkich” poleceń nad bardzo uprzejmymi (np. ~80,8% vs ~84,8% dokładności na pytaniach wielokrotnego wyboru) [4]. <em>Jednak</em> to wstępny wynik na jednym modelu i niewielkim zestawie pytań. Co więcej, wcześniejsza praca międzyjęzykowa (2024) pokazała, że <strong>nieuprzejme prompty często <em>pogarszają</em> wyniki</strong>, a optimum zależy od języka i modelu [3].</p>
<p style="text-align: justify;">Wniosek praktyczny: <strong>eksperymentuj z formą</strong> (zwięzłe vs. rozwinięte), ale nie uogólniaj, że „bycie nieuprzejmym” zawsze pomaga. Zmiana tonu może przesunąć model ku bardziej konkretnym odpowiedziom, ale bywa również źródłem błędów i gorszej jakości – zwłaszcza między językami.</p>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity" />


<h2 class="wp-block-heading">3. Struktura ma znaczenie: długie prompty warto podzielić i „wyrzeźbić”</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Im bardziej złożone zadanie, tym łatwiej o „ścianę tekstu”. <strong>Ustrukturyzowanie polecenia</strong> (sekcje, kroki, plan → wykonanie) zwykle ułatwia modelowi pracę. Dobrym przykładem jest <strong>SCULPT</strong> – metoda, która traktuje długi prompt jak drzewo i iteracyjnie go rafinuje (Krytyk + Aktor), poprawiając skuteczność i <strong>odporność na drobne perturbacje</strong>. SCULPT został zaprezentowany na <strong>ACL 2025</strong> [5].</p>
<p style="text-align: justify;">W praktyce sprawdza się także <strong>Step-Back Prompting</strong> – najpierw poproś model o identyfikację rodzaju problemu i zasad/planów (abstrakcja), a dopiero potem o rozwiązanie. W testach autorów technika podnosiła wyniki m.in. o <strong>+7 pp</strong> na MMLU (Fizyka), <strong>+11 pp</strong> na MMLU (Chemia) i <strong>+27 pp</strong> na TimeQA (PaLM-2L) [7].</p>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity" />


<h2 class="wp-block-heading">4. Fine-tuning – czyli jak nauczyć model stylu, zamiast powtarzać to w promptach</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Ręczne „dopieszczanie” promptów ma granice. Jeśli potrzebujesz <strong>konsekwentnego stylu/formatu w skali organizacji</strong>, rozważ <em>fine-tuning</em> – aktualizację wag modelu na Twoich danych. OpenAI informowało w sierpniu 2023 r., że fine-tunowany GPT-3.5-Turbo może w wąskich zadaniach <em>dorównać bazowemu GPT-4</em> (to deklaracja producenta; zawsze weryfikuj lokalnie) [8]. Warto odróżniać <em>fine-tuning</em> od technik <em>prefix/prompt-tuning</em>, które dodają „wirtualne” tokeny-prefiksy bez zmiany wag (por. Li &amp; Liang, 2021) [9].</p>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity" />


<h2 class="wp-block-heading">5. Drobna zmiana, duży efekt: modele są wrażliwe na niuanse promptu</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Dwa semantycznie równoważne pytania mogą dać skrajnie różne wyniki. Na benchmarku <strong>RobustAlpacaEval</strong> odnotowano rozrzuty rzędu <strong>~45 punktów proc.</strong> między najlepszą a najgorszą parafrazą dla tego samego modelu; w skrajnych przypadkach <em>najgorszy</em> wariant Llama-2-70B-chat spadał do <strong>9,38%</strong> [6]. Nowe techniki (np. <em>self-denoising</em> instrukcji) poprawiają odporność na literówki i drobne zakłócenia [11], ale rdzeniowy problem – niestabilność semantyczna – wciąż istnieje. <strong>Praktyka:</strong> dbaj o klarowność i testuj kilka wariantów promptu.</p>


<hr class="wp-block-separator has-alpha-channel-opacity" />


<h2 class="wp-block-heading">Zakończenie</h2>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;">Era <em>prompt engineering</em> rozwija się dynamicznie. Poznaliśmy przypadki, gdzie prostota wygrywa z kombinowaniem, oraz takie, gdzie nietypowy czynnik (jak ton wypowiedzi) wpływa na wynik. Nauczyliśmy się, że strukturę promptu można optymalizować tak samo jak kod programu, a jeśli to nie wystarcza – można zmienić sam model fine-tuningując go pod własne potrzeby. Wszystko to prowadzi do jednego wniosku: <strong>rozmowa z AI to kompetencja łącząca kreatywność z rozumieniem działania modelu</strong>. Mając świadomość powyższych prawd, możesz skuteczniej wydobywać z modeli to, czego potrzebujesz – czy to precyzyjnej odpowiedzi, czy odpowiedzi w preferowanym stylu.</p>



<h3 class="wp-block-heading">Praktyczne wskazówki (skrót)</h3>



<ul class="wp-block-list">
<li style="text-align: justify;"><strong>Zacznij od prostego promptu</strong>; dopiero jeśli wyniki są słabe, dodawaj strukturę (kroki, sekcje, przykłady).</li>
<li style="text-align: justify;"><strong>Testuj ton i styl</strong> (zwięzły/bezpośredni vs. uprzejmy/rozbudowany) – efekt zależy od modelu i języka.</li>
<li style="text-align: justify;"><strong>Dziel złożone zadania</strong> na kroki (plan → wykonanie) i rozbijaj długi kontekst na sekcje; rozważ SCULPT/Step-Back.</li>
<li style="text-align: justify;"><strong>Standaryzuj format odpowiedzi</strong> (np. „Zwróć w JSON z polami …”) – zwiększa powtarzalność.</li>
<li style="text-align: justify;"><strong>Mierz koszt/tokeny</strong>: CoT i plan-&amp;-solve podnoszą latencję i koszt – używaj ich tam, gdzie realnie podnoszą trafność.</li>
<li style="text-align: justify;"><strong>Jeśli potrzebujesz spójnego stylu</strong> w skali organizacji, rozważ fine-tuning/prefix-tuning zamiast długich „super-promptów”.</li>
</ul>



<h2 class="wp-block-heading">Przypisy / Bibliografia</h2>



<ol class="wp-block-list">
<li style="text-align: justify;">Wei, J. et al. (2022), <em>Chain-of-Thought Prompting Elicits Reasoning in Large Language Models</em>. (PaLM 540B; SOTA na GSM8K). <a href="https://arxiv.org/abs/2201.11903" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2201.11903</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Meincke, L., Mollick, E., Mollick, L., Shapiro, D. (2025), <em>Prompting Science Report 2: The Decreasing Value of Chain-of-Thought in Prompting</em>. (Malejące zyski CoT; koszt tokenowy/czasowy). <a href="https://gail.wharton.upenn.edu/research-and-insights/tech-report-chain-of-thought/" target="_blank" rel="noopener">Wharton GAIL</a>, <a href="https://arxiv.org/abs/2506.07142" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2506.07142</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Yin, Z. et al. (2024), <em>Should We Respect LLMs? A Cross-Lingual Study on the Influence of Prompt Politeness on LLM Performance</em>. (Politeness: efekt zależny od języka/modelu). <a href="https://aclanthology.org/2024.sicon-1.2/" target="_blank" rel="noopener">ACL Anthology</a>, <a href="https://arxiv.org/abs/2402.14531" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2402.14531</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Dobariya, O., Kumar, A. (2025), <em>Mind Your Tone: Investigating How Prompt Politeness Affects LLM Accuracy</em>. (GPT-4o: ~80,8% vs ~84,8%; wstępne, 1 model). <a href="https://arxiv.org/abs/2510.04950" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2510.04950</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Kumar, S. et al. (2024/2025), <em>SCULPT: Systematic Tuning of Long Prompts</em>. (ACL 2025; odporność na perturbacje). <a href="https://aclanthology.org/2025.acl-long.730/" target="_blank" rel="noopener">ACL 2025</a>, <a href="https://arxiv.org/abs/2410.20788" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2410.20788</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Cao, B. et al. (2024), <em>On the Worst Prompt Performance of Large Language Models</em>. (RobustAlpacaEval; rozrzuty do ~45 pp; minima ~9,38%). <a href="https://arxiv.org/abs/2406.10248" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2406.10248</a>, <a href="https://proceedings.neurips.cc/paper_files/paper/2024/file/7fa5a377b7ffabcce43cd00231bb3f9c-Paper-Conference.pdf" target="_blank" rel="noopener">NeurIPS 2024 (PDF)</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Zheng, H.S. et al. (2023), <em>Take a Step Back: Evoking Reasoning via Abstraction in Large Language Models</em>. (Step-Back: +7/+11 pp MMLU; +27 pp TimeQA na PaLM-2L). <a href="https://arxiv.org/abs/2310.06117" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2310.06117</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">OpenAI (2023), <em>GPT-3.5-Turbo fine-tuning and API updates</em>. (Deklaracja: fine-tunowany 3.5 bywa na wąskich zadaniach porównywalny z bazowym GPT-4). <a href="https://openai.com/index/gpt-3-5-turbo-fine-tuning-and-api-updates/" target="_blank" rel="noopener">openai.com</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Li, X.L., Liang, P. (2021), <em>Prefix-Tuning: Optimizing Continuous Prompts for Generation</em>. („Wirtualne” prefiksy; brak zmian wag modelu). <a href="https://arxiv.org/abs/2101.00190" target="_blank" rel="noopener">arXiv:2101.00190</a>, <a href="https://aclanthology.org/2021.acl-long.353/" target="_blank" rel="noopener">ACL 2021</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Gozzi, M., Di Maio, F. (2024), <em>Comparative Analysis of Prompt Strategies for Large Language Models: Single-Task vs. Multitask Prompts</em>. (Gemma 2 9B: niewielkie różnice między trybami). <a href="https://www.mdpi.com/2079-9292/13/23/4712" target="_blank" rel="noopener">Electronics 13(23):4712</a>.</li>
<li style="text-align: justify;">Agrawal, R. et al. (2025), <em>Enhancing LLM Robustness to Perturbed Instructions</em>. (Iteracyjne <em>self-denoising</em> poleceń). <a href="https://www.doc.ic.ac.uk/~la1520/data/Enhancing_LLM_Robustness_to_Perturbed_Instructions.pdf" target="_blank" rel="noopener">PDF</a>.</li>
</ol>



<p class="wp-block-paragraph" style="text-align: justify;"><em>Uwaga: efekty zależą od modelu, języka i benchmarku; warto testować warianty promptów lokalnie na własnych zadaniach.</em></p>
]]></content:encoded>
					
					<wfw:commentRss>https://profind.pl/2025/11/05/5-zaskakujacych-prawd-o-promptach-ktore-zmienia-sposob-w-jaki-rozmawiasz-z-ai/feed/</wfw:commentRss>
			<slash:comments>0</slash:comments>
		
		
			</item>
	</channel>
</rss>
